Tư Duy Nhanh Và Chậm
Daniel Kahneman
Hiểu vì sao bộ não hay đi đường tắt, và khi nào nên dừng lại nghĩ chậm.
Cần tập trung · 612 trang · ~12 giờ đọc
Vì sao nên đọc
Đặc biệt có ích khi
Bạn hay ra quyết định vội rồi hối hận, hoặc muốn hiểu vì sao mình và người xung quanh hay nghĩ sai theo những kiểu giống nhau.
Mẹo đọc
Sách dày hơn 600 trang: mỗi tối đọc một chương, ghi lại một lần trong ngày bạn quyết định theo cảm giác. Hãy xem đây là một cách nhìn thú vị về bộ não.
Cộng đồng nói gì
Độc giả kể sách giúp họ bớt ảo tưởng về mình, thấy ra mình không lý trí như vẫn tưởng, và càng đọc nhiều càng thấm.
-
Bạn đọc đang cầm trên tay một cuốn sách hay. … Bằng một văn phong đơn giản, trong sáng và có khi dí dỏm, Giáo sư Daniel Kahneman dẫn dắt bạn qua hàng loạt thí nghiệm tâm lý xã hội… Đọc đến chương cuối cùng và gấp quyển sách lại, bạn đọc sẽ cảm thấy tiếc nuối rằng tại sao mình không biết những thông tin này sớm hơn!
Nguyễn Văn Tuấn · giáo sư y khoa, Đại học New South Wales (Úc), người viết lời giới thiệu bản tiếng Việt -
Tôi tin rằng cuốn sách này sẽ đem lại nhiều kiến thức bổ ích giúp chúng ta hiểu được năng lực tư duy của chính mình và phát huy nó.
Trương Gia Bình · Chủ tịch Tập đoàn FPT -
Nếu trong năm nay bạn chỉ đọc được một cuốn sách, hãy đọc cuốn này.
Janice Gross Stein · người điểm sách cho báo The Globe and Mail · lược dịch -
Một cuốn sách xuất sắc, nổi bật bởi vẻ đẹp và sự rõ ràng của từng chi tiết, sự chính xác trong trình bày và giọng văn nhẹ nhàng. … Có chương đòi hỏi nhiều công sức hơn chương khác, nhưng chương nào cũng ngắn đến mức đáng biết ơn, và không chương nào đòi hỏi kiến thức chuyên môn đặc biệt.
Galen Strawson · người điểm sách cho báo The Guardian · lược dịch
Xem thêm 5 chia sẻ của độc giả
-
Chúng ta phải biết ơn Kahneman vì trong cuốn sách này, ông đã trao cho ta một sự hiểu biết đầy niềm vui về mặt thực tế trong tính cách của con người mình.
Freeman Dyson · người điểm sách cho tạp chí The New York Review of Books · lược dịch -
…đọc xong mới cảm thấy bản thân đúng là bớt ảo tưởng đi một nửa mà thậm chí còn yêu đời hơn.
Độc giả trên Tiki -
…cảm giác tác giả đi guốc trong bụng mình vậy.
Độc giả trên Tiki -
Có thể đây là cuốn sách hay nhất về tâm lí học mà mình từng đọc… Nội dung sách có chiều sâu, kiến thức rộng, một hai dòng đánh giá không thể nói hết được. Đọc lần đầu có thể rất khó hiểu nhưng càng đọc nhiều sẽ càng thấy thấm, khuyên mọi người nên đọc. Xứng đáng là một cuốn gối đầu giường.
Độc giả trên Tiki -
Cuốn sách giúp ta hiểu hơn về cái chữ "con" trong "con người" mà lâu nay ta vẫn hay gọi, để biết rằng ta không hành động, suy nghĩ lý trí như ta tưởng. Tư duy nhanh (bản năng) và tư duy chậm (lý trí) đều có điểm mạnh yếu của nó. Hiểu rõ về chúng để giúp ta tận dụng thế mạnh của từng loại trong quá trình ra quyết định.
Độc giả trên Tiki
Nguồn tổng hợp: Lời giới thiệu bản tiếng Việt (Alpha Books), The Globe and Mail, The Guardian, The New York Review of Books, Tiki
Ý chính
- Biết mình có hai chế độ nghĩ giúp bạn nhận ra lúc nào đang phán đoán theo cảm giác và cần chậm lại.
- Con số hay thông tin đến trước dễ kéo quyết định của bạn theo (hiệu ứng mỏ neo), nên đừng để người khác đưa ra con số đầu tiên.
- Ta sợ mất hơn là thích được: cùng một lựa chọn, đặt theo cách "mất" hay "được" sẽ cho quyết định khác nhau.
- Cảm giác chắc chắn không phải bằng chứng. Càng tự tin, càng nên hỏi mình còn thiếu thông tin gì.
Tóm tắt
Daniel Kahneman là nhà tâm lý học người Mỹ gốc Israel, từng nhận giải Nobel Kinh tế nhờ nghiên cứu về cách con người ra quyết định. Trong cuốn này ông tóm lại hàng chục năm nghiên cứu cùng đồng nghiệp bằng một hình ảnh dễ nhớ: trong đầu ta có hai hệ thống suy nghĩ. Hệ thống 1 nhanh, tự động, hay dựa vào cảm giác. Hệ thống 2 chậm, tốn sức, chịu trách nhiệm cho suy luận có chủ ý. Phần lớn thời gian ta sống bằng hệ thống 1, và nó thường đúng, nhưng cũng mắc những lỗi lặp đi lặp lại.
Sách chia thành năm phần. Phần đầu giới thiệu hai hệ thống. Phần hai nói về các lối tắt tư duy và thiên kiến, như hiệu ứng mỏ neo (con số nghe đầu tiên kéo phán đoán của mình theo) hay đánh giá xác suất theo ví dụ dễ nhớ. Phần ba bàn về sự tự tin thái quá và ảo giác hiểu biết, với ý tưởng "chỉ những gì thấy trước mắt mới là tất cả". Phần bốn là lý thuyết triển vọng: người ta ghét mất mát hơn là thích được lợi cùng một mức, và cách đặt vấn đề làm thay đổi lựa chọn. Phần cuối phân biệt "cái tôi trải nghiệm" và "cái tôi ghi nhớ", để giải thích vì sao ta nhớ một kỳ nghỉ hay một cơn đau theo cách khác với lúc nó diễn ra.
Đây là sách dày, nhiều thí nghiệm và ví dụ, đọc từ từ từng chương sẽ hợp hơn đọc một mạch. Cần nói thêm: một số nghiên cứu về hiệu ứng "gợi nhắc ngầm" (priming) trong sách sau này không được các nhóm khác lặp lại thành công, và chính Kahneman đã thừa nhận mình từng tin quá mức vào những nghiên cứu mẫu nhỏ. Phần lớn ý tưởng cốt lõi về thiên kiến và lý thuyết triển vọng vẫn được xem là nền tảng, nhưng nên đọc với tâm thế sách của một nhà khoa học đang kể lại hành trình, không phải chân lý tuyệt đối.
