Giải Mã Hoóc-môn Dopamine
Anna Lembke
Hiểu vì sao càng chạy theo khoái cảm càng dễ hụt hẫng, và cách lấy lại cân bằng.
Vừa sức · 348 trang · ~7 giờ đọc
Vì sao nên đọc
Đặc biệt có ích khi
Bạn thấy mình hay cầm điện thoại, ăn, xem phim hoặc cuốn vào một thói quen đến mức hụt hẫng sau đó, và muốn hiểu cơ chế phía sau trước khi thay đổi.
Mẹo đọc
Đọc từng chương và thử tạm ngưng một thói quen nhỏ trong vài ngày để thấy cảm giác của mình. Nếu đang nghiện nặng, hãy đọc song song với sự điều trị của chuyên gia.
Cộng đồng nói gì
Người đọc kể sách giải thích rõ cách não bộ hoạt động và vì sao ta dễ lạm dụng dopamine, có dẫn chứng mà không khô khan.
-
Anna Lembke hiểu sâu trải nghiệm mà tôi thường nghe trong phòng trị liệu, nơi giao nhau giữa những cơn nghiện hiện đại và bộ não nguyên thủy của chúng ta. Những câu chuyện của bà về việc dẫn dắt mọi người tìm sự cân bằng lành mạnh giữa khoái cảm và đau đớn có sức mạnh thay đổi cuộc sống của bạn.
Lori Gottlieb · người viết chuyên mục Dear Therapist của The Atlantic · lược dịch -
Lembke đan xen chuyện bệnh nhân với nghiên cứu bằng giọng văn vừa đồng cảm vừa tỉnh táo.
Beth Macy · tác giả Dopesick · lược dịch -
Sách nội dung hay, cung cấp thông tin về cách não bộ hoạt động. Dịch thuật tốt.
Độc giả trên Tiki -
Do tác giả là giáo sư về Tâm thần học và Thuốc cai phiện nên khi đọc cuốn sách này như là đọc một chuyên đề khoa học, có đầy đủ dẫn chứng, trích dẫn, nhưng không hề khô khan.
Độc giả trên Tiki
Xem thêm 4 chia sẻ của độc giả
-
Sách thật sự rất hay, rất ý nghĩa đem đến hiểu biết về chính bản chất con người bên trong, nhưng nguyên nhân được lý giải bằng sinh học, y học, tâm lý học và hiện trạng với các con số xã hội học. Đem lại cho tôi nguồn kiến thức rất mới, rất hay.
Độc giả trên Tiki -
Sách viết logic và khoa học, đôi khi ta chẳng thể ngừng những việc gây tổn hại cho chính ta, có lẽ ta nên ngừng xấu hổ về chính mình rồi lại tìm đến thuốc tê cho những cơn đau do self-hatred gây ra. Sách thực sự hữu ích.
Độc giả trên Tiki -
Sách hay, nhiều dẫn chứng, giải thích cách con người lạm dụng dopamine quá mức trong thế giới hiện đại ngày nay. Đọc khá cuốn với người "nghiện" dopamine như mình.
Độc giả trên Tiki -
Mình khó đặt cuốn sách xuống vì những điều học được ở mỗi trang tự nó đã mang lại cho mình một luồng dopamine. Trước đây mình chưa đọc về chứng nghiện hay thấy chủ đề này thú vị, nhưng mình rất thích cuốn sách này và thực sự nhận ra những thói quen nghiện dopamine tự làm hại mình qua từng trang.
Độc giả trên Goodreads · lược dịch
Nguồn tổng hợp: Anna Lembke (trang chính thức), Tiki, Goodreads
Ý chính
- Não giữ cân bằng giữa khoái cảm và đau: chạy theo kích thích càng nhiều, ta càng dễ hụt hẫng.
- Nghiện không chỉ là chất kích thích mà còn là điện thoại, đồ ăn, phim và nhiều thói quen khác.
- Tạm ngưng thứ đang lệ thuộc khoảng bốn tuần giúp não đặt lại mức cân bằng.
- Thành thật với bản thân và đặt rào cản cho mình là những công cụ hồi phục.
Tóm tắt
Anna Lembke là giáo sư tâm thần học tại Đại học Stanford, phụ trách phòng khám nghiện chất kết hợp rối loạn tâm thần của trường. "Giải Mã Hoóc-môn Dopamine" là bản tiếng Việt của Dopamine Nation (Dutton, 2021), do Lâm Đặng Cam Thảo dịch, Saigon Books phát hành, Nhà xuất bản Thế Giới in, dày khoảng 348 trang.
Sách xoay quanh một hình ảnh: não có một chiếc bập bênh giữa khoái cảm và đau đớn. Mỗi lần ta chạy theo thứ gây sướng, từ đồ ăn, mạng xã hội đến chất kích thích, bập bênh nghiêng về phía khoái cảm; não lập tức đẩy lại bằng phía đau, nên sau cơn vui ta thấy hụt hẫng, thèm và muốn thêm. Lembke dùng cơ chế đó để giải thích vì sao nghiện lại khó dứt, và vì sao thời đại ai cũng có sẵn nguồn dopamine trong túi áo khiến nhiều người dễ bị cuốn.
Sách đan hai mạch: kiến thức thần kinh học viết dễ hiểu bằng ẩn dụ, và những câu chuyện bệnh nhân của tác giả, kể cả chuyện bà từng nghiện đọc tiểu thuyết lãng mạn. Về cách thoát, sách bàn tới việc tạm ngưng thứ đang lệ thuộc khoảng bốn tuần để não đặt lại, tự đặt rào cản, và thành thật hoàn toàn với bản thân và người khác. Người đọc khen sách có dẫn chứng đầy đủ mà không khô khan.
Về điểm yếu, nhiều ví dụ nặng về nghiện rượu, ma túy, tình dục và cờ bạc, trong khi thói quen nhẹ hơn như điện thoại, mạng xã hội chỉ lướt qua. Chương mở đầu khá gai góc với một số người, và giải pháp được trình bày theo từng ca nên có người thấy chưa rõ ràng. Nếu bạn đang nghiện nặng, hãy đọc song song với sự điều trị của chuyên gia.
